Informacje o Drodze Świętego Jakuba
Różne szlaki do Santiago
Czym jest Droga Świętego Jakuba i dlaczego jest ich tak wiele?
Ludzie z całej Europy pielgrzymują do Santiago de Compostela od ponad 1000 lat. Dało to początek dobrze znanym głównym szlakom, czyli różnym "caminos". Na przykład Camino Portugues prowadzi z Portugalii do Santiago. Jednak słynne Camino Francés wzięło swoją nazwę od faktu, że ten główny szlak pielgrzymkowy zaczyna się we Francji, a pielgrzymi w Hiszpanii byli często określani wspólnym mianem franków (francos).
W Niemczech tradycyjny szlak Camino Francés nazywany jest "Drogą św. Jakuba". Stała się ona sławna przede wszystkim dzięki książce Hape Kerkelinga "Ich bin dann mal weg" (Wtedy wyruszam). Istnieje jednak wiele szlaków, które prowadzą przez Europę do grobu św. Jakuba Apostoła, a zatem także różne drogi św. Jakuba. W języku hiszpańskim droga nazywa się "Camino", a św. Jakub "Santiago". Obecnie Droga św. Jakuba jest znana na całym świecie pod hiszpańską nazwą "Camino de Santiago".
Krótka historia Drogi św. Jakuba
Święty Jakub Starszy, Rubens
Historyczne szlaki św. Jakuba zawsze kształtowały kulturę, ludność i architekturę różnych regionów. Apostoł Jakub Starszy, jeden z dwunastu uczniów Jezusa i brat apostoła Jana, znajduje się w centrum bogatej w wydarzenia historii Camino de Santiago.
Już w VII wieku twierdzono, że Jakub podróżował jako misjonarz po Hiszpanii po śmierci Jezusa. Po powrocie z Hiszpanii do Jerozolimy, Jakub został tam ścięty przez króla Salomona i zmarł jako męczennik, zgodnie z Dziejami Apostolskimi. Istnieje wiele legend dotyczących tego, w jaki sposób szczątki św. Jakuba znalazły się w Hiszpanii. Jedna z nich głosi, że jego świta przeniosła go do Santiago i tam pochowała. Inna mówi, że szczątki św. Jakuba zostały przetransportowane przez bezzałogowy kamienny statek, który zacumował w mieście Padrón.
Szczątki zostały rzekomo odnalezione w 814 roku przez pustelnika Pelagiusza, który w nocy zobaczył światło świecące z jego jaskini w pobliskim lesie. Podszedł i znalazł szkielet mężczyzny. Najpierw wezwał biskupa Teodemaira, który otworzył grób i po poście i modlitwie zidentyfikował kości jako kości św. Odkrycie zostało oficjalnie ogłoszone przez króla Asturii Alfonsa II.
Kiedy szkielet św. Jakuba Apostoła został znaleziony w Galicji, różne królestwa Hiszpanii znajdowały się w stanie głębokiego kryzysu politycznego. Kraina, która była zamieszkiwana głównie przez plemiona iberyjskie i celtyckie, była wielokrotnie odwiedzana przez Greków, Rzymian, Fenicjan i Kartagińczyków. Jednak w VIII wieku armia muzułmańska najechała Półwysep Iberyjski z Afryki Północnej. Armia składała się głównie z północnoafrykańskich Maurów, którzy zostali prozelitami islamu przez Arabów i podbili dużą część hiszpańskiego imperium w bardzo krótkim czasie.
Mauretańscy i chrześcijańscy minstrele
Odkrycie kości św. Jakuba Apostoła było również korzystne z politycznego punktu widzenia. Dało możliwość odwołania się do chrześcijańskiej tożsamości innych hiszpańskich królestw i zjednoczenia ich we wspólnym stanowisku przeciwko muzułmańskim Maurom. Historycy zakładają, że kult św. Jakuba odegrał niemałą rolę w rekonkwiście - odzyskaniu dużych terytoriów w południowej Hiszpanii, które były w posiadaniu muzułmanów. W rezultacie św. Jakub był również wielokrotnie przywłaszczany do służby wojskowej. Podczas gdy początkowo przedstawiano go jako typowego pielgrzyma, przedstawienia św. Jakuba z uniesionym mieczem na koniu wkrótce stały się częstsze, a hiszpańskie armie często wyruszały na wojnę przeciwko Maurom w południowej Hiszpanii pod jego **ochroną**.
Średniowieczni pielgrzymi
Kult św. Jakuba szybko zapoczątkował pierwsze pielgrzymki do grobu apostoła. Pierwszym pielgrzymem był podobno sam król Alfons II, który udał się do Santiago dzisiejszym szlakiem Camino Primitivo. Droga św. Jakuba zyskała europejskie znaczenie w XI wieku, a Camino Frances stała się głównym szlakiem pielgrzymkowym. Względne ożywienie gospodarcze i spokój polityczny pozwoliły na rozkwit europejskiego ruchu pielgrzymkowego. Rzym i Jerozolima były również odległe jako ważne miejsca pielgrzymkowe, a podróżowanie tam było stosunkowo bardziej niebezpieczne. Szacuje się, że w czasach średniowiecznej świetności do grobu św. Jakuba przybywało do 1000 pielgrzymów dziennie, co jest liczbą porównywalną z dzisiejszą, a być może nawet ją przewyższającą. Strumienie pielgrzymów miały trwały wpływ na północną Hiszpanię, a wiele śladów średniowiecznego okresu pielgrzymkowego można znaleźć do dziś.
Droga św. Jakuba miała również znaczenie ekonomiczne dla władców północnej Hiszpanii. Pielgrzymi nie tylko przynosili ze sobą pieniądze, ale także rozpowszechniali nowe idee, informacje, trendy artystyczne, wiedzę architektoniczną i plotki. Już w średniowieczu Camino de Santiago służyło jako miejsce porozumienia kulturowego między imperiami Europy. Wielu Europejczyków osiedliło się wzdłuż Drogi Świętego Jakuba, a Frankowie w szczególności odcisnęli swoje piętno na wielu miastach, ponieważ mieli mistrzostwo w architekturze, które przewyższało hiszpańskie. W ten sposób Droga św. Jakuba otrzymała nazwę Camino Frances, **Francuska Droga**.
Do Santiago de Compostela przybywały tłumy ludzi, zwłaszcza w latach świętych, kiedy dzień świętego Jakuba, 25 lipca, przypada w niedzielę. Mogło to mieć również pragmatyczny powód: Święte Lata były również latami łaski, w których wszystkie długi pielgrzymów były anulowane. Niemniej jednak zakłada się, że Droga św. Jakuba przyciągała nie tylko pielgrzymów religijnych. Prawdopodobnie podróżowali nią poszukiwacze przygód i włóczędzy, a także złodzieje i oszuści. Ogromna liczba podróżnych wzmacniała chrześcijańsko-europejską tożsamość i ułatwiała ożywioną wymianę kulturową.